Gözde Hastanesi - Hizmetler

ANNE SÜTÜ

Bebeğinizin beslenmesi için ilk 6 ay sadece anne sütü yeterlidir.

Anne sütü, bebeğin sağlıklı gelişimi ve uzun dönemde sağlığı için önemlidir.

Anne sütü ayrıca bebek ile anne arasındaki duygusal bağı oluşturur

Doğumdan sonra ilk birkaç gün gelen yoğun ve sarı renkli süte kolostrum denir. Kolostrum bebeğin ihtiyacı

olan tüm bileşenleri içerir ve yüksek miktarda koruyucu antikor içerir.

Anne sütünün içeriğindeki maddelerin ve canlı hücrelerin bebeği hastalıklara karşı koruyucu etkisi vardır.

Anne sütündeki prebiyotikler bebeğin barsak florasını geliştirerek bebeğin sindirim ve bağışıklık sisteminin

Anne sütü ishal, solunum yolu , sindirim sistemi, idrar yolu enfeksiyonları gibi hastalaıkları önlemeye

yardımcı olurken, ilerleyen dönemdeki obezite, diyabet ve alerji riskini de azaltır.

6 aydan sonra da anne sütü bebeğin temel besini olmaya devam eder.

Bebeğinizi 2 yaşına kadar emzirmeniz önerilmektedir.

EMZİRME

Doğum sonrsında anne ile mümkün ise hemen tensel temas sağlanmalıdır.
Doğum sonrası ilk 1 saat içerisinde mutlaka emzirme sağlanmalıdır.
Bebek her istedikçe ve ilk 24 saatte 8-12 kez beslenmelidir
Emzirme sırasında bir memenin boşaldığını hissetmeden diğer memeye geçilmemelidir. Memeyi tam
boşaltmadan emzirme bırakıldığında bebek yağlı ve doyurucu olan son sütü almamış olur, daha çabuk acıkır ve
Anne ve bebek yakın (bebeğin beşi annenin yattığı yerden görebileceği şekilde) yatmalıdır.
Anne kendi beslenmesine ve yeterli sıvı alımına dikkat etmelidir.
Emzirme sırasında rahat bir ortam ve pozisyonda emzirme yapılmalıdır.
Bebeğin yanlızca başı değil tüm vücudu size dönük olmalıdır.
Göğsünüzü üstten baş parmağınız alttan diğer parmaklarınız ile ''C '' şeklinde sıkarak bebeği tutması için
yardım edilmelidir. Koyu renkli kısım açıkta kalmalıdır.
Bebek koyu renkli kısmın büyük bir bölümünü ağzına alacak şekilde emzirilmelidir, sadece meme ucunu
Emzirmeye her defasında farklı göğüs ile başlayıp her iki göğüsüde emzirin.
Bebeğiniz istedikçe emzirin. İlk ayında bebek 3-4 saatten fazla uyursa uyandırıp emzirmek gerekir.
Göğüslerinizin hijyen ve bakımı için hergün duş alın. Göğüslerinizi arada sabun kullanmadan
Kilo alımı herhangi bir hastalık yok ise bebeğin beslendiğinin iyi bir kanıtıdır.
Bebeğiniz ikinci günden sonra genellikle günde 4-6 kez bezini ıslatır ve 2-8 kez kaka yapabilir.

MAMA

Mamalar ek gıda değil, anne sütü olmadığında veya yetersiz olduğunda anne sütü yerine kullandığımız
Bebeğin beslenmesine en uygun besin anne sütü olmasına rağmen verilemediği veya yetersiz olduğu
durumlarda özellikle 6 aydan küçük bebeklerde öncelikle mama tercih edilmelidir.
Bebeklerin beslenmesi farklılık göstermesi nedeni ile hazırlancak miktar bebeğin açlık tokluk ipuçlarına

göre belirlenmelidir.

TAMAMLAYICI BESLENME

Sağlıklı bir tamamlayıcı beslenme uygulamasında beş şartın yerine getirilmesi gereklidir.

1-Zamanında beslenme

2-Kaliteli beslenme

3-Yeterli beslenme

4-Güvenli beslenme

5-Keyifli beslenme

Ek gıda başlarken anne sütü kesilmemeli ya da azaltılmamalıdır.
Her öğün miktarı yaklaşık bir çay bardağı (100 ml) kadar olmalıdır.
Ek gıdaya tek çeşit ile başlanmalı,her yeni ek gıda teker teker en az 2-3 gün aralıklar ile eklenmelidir.

Ek gıdalara şeker ve tuz ilave edilmemelidir.
Ek gıdalar bekletilmeden verilmelidir
Tamamlayıcı besinlere başlama yaşı 4 aydan önce olmamalı ve 6,5 aydan sonraya kalmamalıdır.
Tamamlayıcı beslenmeye erken başlamak besinlerden yeterince sindirilmeden emilen protein yapıdaki maddeler ileride alerjik ve otoimmün hastalıklara sebep olabilmektedir. Erken beslemenin aksine geç beslenmede Tip 1 diyabet, çölyak gibi hastalıkların riskinde artışa neden olmaktadır.
6-8 ayda günde 2 öğün ek gıda, 9-12 ayda günde 3 öğün ek gıda verilmelidir.
Tamamlayıcı beslenmede yiyecekler bebeğin yaşına uygun olarak uygun zamanda ve karışımda verilmelidir. Örneğin tahıllar, baklagiller veya et ile birlikte tüketildiğinde daha faydalı olmaktadır. Buğday çavdar ve arpa gibi gluten içeren tahılların verilme zamanıda önemlidir. ilk 3 ayda veya yedinci aydan sonra bu gıdaları vermek çölyak hastalığı riskini artırmaktadır. Tahıllı gıdalardan tarhana içerdiği tahıl yoğurt ve yumurta nedeni ile besleyici değeri yüksektir ve yukarıda saydığımız kriterleri karşılamaktadır.
Tamamlayıcı beslenmenin ideal olması için sebze meyve grubu, et grubu, süt grubu ve tahılların orantılı bir şekilde menüye yerleştirilmesi gereklidir. Tahılların (örneğin; bulgur ve pirinç pilavı) tek başına kullanılması bebekler için çok uygun değildir. Tahılların mutlaka bir baklagil ya da etle kombine edilmesi önerilmektedir.
Baklagiller hazırlanmadan önce ıslatılmalıdır.
Dördüncü aydan önce yeşil yapraklı sebzeler verilmemelidir.
Sebze çorbaları geneleksel olarak patates ve havuç ile yapılır, diğer sebzeler daha sonra sıra ile katılır. Daha sonra içerisinde kıyma katılabilir, bu bebeğin pütürlü gıdalara alışmasını sağlayacaktır.
Çorbalar çok geciktirilmeden püre formuna çevrilmelidir. Püre hazırlarken konserve gıdalar
Meyve suyu altı aydan önce verilmemeli, altı aydan sonra ise günde 120-180 ml kadar verilmeli ve evde hazırlanmalıdır. Tamamlayıcı beslenmede çok kısa sürede; sıvı, yarı sıvı yarı katı gıdalardan, katı gıdalara geçmek önerilir, meyve suyunun meyve pürelerine dönüştürülmesi gereklidir. Çünkü meyvenin posası bağırsak sağlığı için çok önemlidir. O nedenle bebeklerimize meyve püresini yedirmeye çalışmak lazımdır.
Hayvansal besinler tamamlayıcı beslenme içerisinde önemli bir yere sahiptir. Demir, çinko, kalsiyum, B vitaminleri ve bazen A vitamini gibi eksikliği sık görülen mikrobesinlerin önemli kaynağıdır.
Bebeğin ayına, yaşına göre et katkısıyla başlangıçta bir sebze çorbası, daha sonra bir sebze püresi haline dönüştürülebilir. Sonraki aşamada dolmalar çok uygun bir seçenek olabilir. Bir kabak dolması bebekler için uygun bir tamamlayıcı besindir. Katı gıdaları daha rahat tüketmeye başladığı dönem, yani dişlerin çıkıp çiğneme hareketlerinin daha rahat yapılmaya başladığı dönemde yumuşak olmak kaydıyla köfteler de bebekler için ideal tamamlayıcı besinler arasında sayılmaktadır.
Anne sütü alan 6 aylık bir bebekte 2 öğün beslenme, 9-11 aylık bir bebekte 3 öğün beslenme yeterlidir, 12- 24 aylık bir bebekte gerekirse bunlara 1-2 ara öğün eklenir.
Bebeğin yedinci ayından itibaren çok geç olmamak kaydıyla pütürlü gıdalara başlamak gerekli. Eğer blender kullanılarak pütürlü gıdalara çok geç başlanırsa, bebek pütürlü gıdaya alışmakta zorluklar çeker. Ve belki de 3-5 yaşına kadar blenderla beslenmek zorunda kalan bir çocuk haline gelebilir
Tamamlayıcı beslenme döneminde bebeklere farklı çeşitlilikte gıdaları tattırmak çok önemlidir. Artık şunu biliyoruz ki bebeklik çağında ne kadar farklı gıdayı tattırırsanız çocugun o gıdayı kabul etme oranı o kadar artmaktadır. Bir bebek ilk denemede bir gıdayı beğenmeyebilir, ikinci denemede de beğenmeyebilir ama biliyoruz ki bir bebeğin bir gıdayı kabul etme ihtimali bazen onuncu denemeden sonra başlamaktadır. O nedenle annelerin sabırlı olması, çok erkenden ‘’benim bebeğim şu gıdayı sevmedi’’ dememesi lazım. Yapılan çalışmalar bebeklikte çok fazla sebze tattırılan çocukların ileri yaşamda sebzeyi daha çok seven erişkinler haline dönüştüğünü göstermektedir.
Tamamlayıcı besin mutlaka ve mutlaka kaşıkla yapılmalıdır. Biberonla ek besin verilmez. Özellikle annelerin yaptığı yanlışlardan bir tanesi meyve sularının biberonla bebeklere verilmesidir.
Özellikle hazır çorbalar, hazır pudingler, aslında bebekler için hazırlandığı söylenen ancak bebeklere çok uygun olmayan şeker katkılı çeşitli yoğurtlar ve peynirler bebek beslenmesinde kullanılmamalıdır

GÜVENLİ TAMAMLAYICI BESLENME

Yumurta, balık, fındık, fıstık ve deniz ürünleri gibi bazı gıdalardiğerlerinden daha alerjiktir. Alerjik gıda vermemek veya geciktirmek alerji oluşumunu önlemez. Alerjiden korunmanın bilinen en etkili yöntemi 4-6 ay tek başına anne sütü ile beslenmedir.

Çay ve bitki çayları, şekerli içecekler, konserve gıdalar, hazır çorbalar, hazır meyve suları, şekerli yoğurt ve peynirler, tuzlu gıdalar, biberli gıdalar uygun değildir.

İçindeki botilinium toksini nedeni ile bal bir yaştan önce verilmemelidir.

Boğulmaya sebep olabilecek kabuklu kuruyemişler, üzüm, pişmemiş havuç, şeker gibi yuvarlak sertt gıdalar bebeklik döneminde verilmemelidir.

Sarı turuncu renkli meyve ve sebzeler günde birden fazla önerilmez. (havuç, mandalina vs)

Salam sosis sucuk gibi katkı maddesi içeren besinlerin bebek beslenmesinde yeri yoktur. (ayrıca nitrit içerirler)

En önemli faktör ise hijyenik koşullarda beslenmedir.

DUYARLI BESLENME

Uygun beslenme alışkanlığının edinilebilmesi için anne-bebek ilişkisinin sağlıklı olması gerekir.
Anne, bebeğin açlık ve tokluk belirtilerini bilmeli, zamanında ve uygun miktarda beslemelidir. Bebeğin
beslenme faaliyetine katılımını teşvik etmelidir.
Bebeklerin 9-12 ay civarında el becerileri geliştiği için bu dönemden itibaren bebeğin beslenmeye katılımı desteklenmelidir.
Sadece ne yenildiği önemli değildir, bebeğin nasıl, ne zaman, nerede , kim tarafından beslendiğide çok önemlidir.
Beslenme aynı zamanda sevgi ve öğrenme zamanıdır. Göz teması kurarak teşvike derek beslenmelidir. Sözel
veya fiziksel baskı yapmakszın sabırla ve keyifle beslenmelidir.
Bu beslenme modeline duyarlı beslenme denilmektedir. Yemek reddedilince aşırı ısrarcı olmadan tekrar
tekrar denemek anahtar kuraldır.

TAMAMLAYICI BESLENMEDE TEMEL KURALLAR

Ek gıdaya başlanma sürecinde anne sütüne devam edilmelidir. Anne sütü yoksa mamaya devam edilmelidir.
6-8 aylık bebekte 2 öğün, 9-11 aylık bir bebekte 3 tamamlayıcı besin öğünü yeterlidir. 12-24 aylık bebeklere
bunlara ek olarak 1-2 ara öğün verilebilir. Anne sütü olmayan bebeklerde mümkünse devam sütü verilmeli,
mümkün değilse bir öğün daha fazla verlmelidir.
Tamamlayıcı beslenmeye tek çeşit ile başlanmalıdır.
Her yeni gıda teker teker en az 2-3 gün aralıklar ile eklenmelidir.
Etin tamamlayıcı beslenmeye dahil edilmesi geciktirilmemelidir. Bebekler vejeteryan diyet almamalıdır.
Gıdalara şeker ve tuz ilave edilmemelidir.
Yağ ve kolesterol kısıtlaması yapılmasına gerek yoktur. İçeriğine göre çok yüksek enerji bulunan besinler
aşırı kiloya neden olabileceğinden verilmemelidir.
Çölyak hastalığı gelişmemesi için gluten içeren buğday, arpa, çavdar gibi tahılları içeren ürünlerin erken
verilmemesi (4 aydan önce) veya geç döneme (7 aydan sonra) bırakılmaması gerekmektedir.Bu gıdalar 4-7 ay
arasında mutlaka başlanmalıdır.

SAĞLIKLI YEME DAVRANIŞI

Yaşamın ilk iki ayında bebek beslenme sırasında izleme, hareket ve etkinlikleri azdır. 2-4 aydan itibaren ise bebeğin annesine ilgisi artmakta, anne kokusu, sesi ve kucaklamasını beslenme ile ilişkilendirebilmektedir. Bu dönemde Gelişimsel dürtüsü anneye bağlanmadır. Bu nedenle anne kucağında, annesinin yüzüne odaklanarak, sesini duyarak, tenini hissederek beslenen bebek aynı zamanda gelişimin temel dürtüsünüde tatmin etmiş olur. Anne sütü olmadığı zamanda ise mamar ile kucakta beslenmesi daha uygundur.

Bu aylarda başka hiçbir besin yedirme biçimi gelişime ve sağlığa uygun değildir. 4-6 aylarda bebeğin çevreye olan ilgisi artmaktadır. Bebek artık destekli oturmaya alışmıştır ve nesneleri elleri ile tutmaya başlar. Emerken bile aralıklı olarak çevreyi görebilmek, uzanmak, tutmak ister. Bu dönemde bebeğin artık aile ile birlikte bir erişkinin kucağında sofraya oturması, yenilenleri merak etmesi, yiyen diğer kişileri gözlemlemesi onun ek besinlere geçişini kolaylaştırır. Altıncı aya doğru gıdaların püre halinde tattırılmasında fayda vardır, ancak anne sütü hala temel besindir.

6-8. aylarda bebek artık başı dik halde tek başına otumaya başlamıştır ve besinlere ulaşmaya ve yakalamaya başlamıştır. Yemek isteğini sesler çıkararak belirtir. Bu dönemde bebeğin temel dürtüsü çevreyi araştırma ve tanımadır. Bu dönemde yenilik arayışı, kendi edindiği becerileri deneme ve tekrarlama bebek için önemlidir. Bu dönemde bebek elleri ile kendini beslemeyi başarabilir.

8-10. aylarda el göz uyumu dahada gelişir ve parmakları ile besinleri tutabilir, parmak besinlerini yiyebilsede kaşık kullanımı henüz yetersizdir. Bu dönemde bu dönemde bardaktan su içebilirler, araştırmacılığı artmış, hareketleri buna uyumlu olarak daha becerikli olmuştur. Yeni tatlar dokular hoşuna gider, bağımsızlaşmaya başlar. Bu dönemde kendi başına beslenmeye izin verilerek aile sadece gözetim yapabilir.

10-12 aylarda kendini besleme çabası artar. Mama sandalyesinden yere düşen yiyeceğin nereye gittiğini görmek içn defalarca atar. Bardağı tutabilir ama sıklıkla döker. Beslenme sırasında daha fazla sözel ve hareketli etkinliklerde bulunur.

12-15. aylarda bebek yardım almadan kendi başına yemeye çalışır. İştah ile ve beslenme ile ilgili gereksinimlerinde azalma görülür. Bardağı , kaşığı daha iyi kullanır. Besinleri daha becerikli çiğner. Temel dürtü artık bağımsızlaşmadır ve bununla beraber kendi kurallarını koymak, yeme içme işini kontrolü altında tutmak ister. Kirli masalar ve yüzü yemek bulaşığı olmuş çocuklar bu döneme özgüdür.

15-18. aylarda yeme süresi daha kısadır. Bardağı ve kaşığı daha iyi kullanır. Sürekli hareket halindedir, yiyecek önüne getirilene kadar daha sabırlı bekleyebilir. Anne babanın dikkatini çekebilmek için yiyecekle oynar veya fırlatıp atar.

18-24 aylarda parmaklarıyla veya çatal kaşık kullanarak kendini besleyebilir, yemeyi talep edebilir. Bu dönemde artık tümüyle kendi elleriyle yişyebilir, acıktığını belirtebilir, doyduğunda sofradan kalkabilmektedir. Sebze ve meyveleri ısırabilir çiğneyebilir, bazı gıdalara karşı artmış ilgi olabilir, bazı gıdaları reddetme bu dönemde sık görülmektedir. Yeme işini kendi kontrolü altında tutmaya çalışır, aslında yemek istediği bir yiyeceği reddederek kendi istediğini yaptırmaya çalışır.

2-3 yaşta yiyecekleri karıştımayı sever. Yemekte oyalanır, masanın hazırlanması ve toplanmasına yardım etmekten hoşlanır.

3-4 yaşta daha az dökerek yer, çatal kaşığı daha becerikli kullanır, ellerini yardımsız yıkayabilir. Yemeklerin hazırlanmasından hoşlanır, kendi evi dışında başka yerde yemek yerken sofrada nasıl davranılacağını bilir.

4-5 yaşlarında Yemeği tabağa yardımsız koyabilir, yiyecekler konusunda daha seçicidir. Bazı tatlara karşı dirençlidir. Televizyon reklamlarında gördüğü yiyecekleri istemeye başlar. Yemek listesi önerilerinde bulunur.

5-6 yaşta bıçak kullanır, yiyecek ve içecek isteyen küçük kardeşin beslenmesine yardım eder.

6-8 yaşta abur cubur alınması için baskı yapar, o günkü yemek listesi ile ilgili yorumlar yapar, okulda beslenme saatinde para harcayabilir.

8-10 yaşta basit ev yemekleri hazırlamaktan hoşlanır. Evden uzak olduğunda atıştırmalık satın almak için ilave para ister. Yeni besinler deneme konusunda daha gönülsüzdür.

6-8 AY BEBEK BESLENMESİ ÖRNEK GÜNLÜK BESLENME
Sabah kalkar kalkmaz	Anne sütü (Az veya yok ise devam sütü)
Ara öğün	1/2 çay bardağı Yoğurt/Çorba/Meyve Püresi/Kahvaltılık
Öğlen	Anne sütü (Az veya yok ise devam sütü)
Ara öğün	1 çay bardağı Yoğurt/Çorba/Meyve Püresi
Öğleden sonra (ikindi)	Anne sütü (Az veya yok ise devam sütü)
Ara öğün	1/2 çay bardağı Yoğurt/Çorba/Meyve Püresi
Akşam/Gece	Anne sütü (Az veya yok ise devam sütü)

9-12 AY BEBEK BESLENMESİ ÖRNEK GÜNLÜK BESLENME
Sabah kalkar kalkmaz	Anne sütü (Az veya yok ise devam sütü)
Ara öğün	1 çay bardağı kadar kahvaltılık
Öğlen	Anne sütü (Az veya yok ise devam sütü)
Ara öğün	1 çay bardağı kadar sebze çorbası veya ev yemeği
Öğleden sonra (ikindi)	Anne sütü (Az veya yok ise devam sütü)
Ara öğün	½ çay bardağı meyve püresi + ½ çay bardağı yoğurt/muhallebi
Akşam/Gece	Anne sütü (Az veya yok ise devam sütü)

HANGİ AYDA HANGİ EK GIDA ÖRNEK LİSTE

6-8 Ay

Anne sütüne devam
Elma, kayısı, muz, nektarin, şeftali, armut, erik, mor erik, balkabağı, mango
Havuç, yeşil fasülye, bezelye, kabak, patates, yeşil yapraklı sebzeler
Buğday, arpa, yulaf, pirinç
Tahıllı çorbalar, bir süre sonra sebzeli çorbalar
Meyve suyu, sebze suyu ve püresi, pekmez
Yoğurt, peynir, tereyağı, kefir, yumurta sarısı (¼ oranında)

7-8 aylarda kırmızı et, tavuk eti

Şekersiz muhallebi (süt+pirinç unu)
Besinlerin hazırlanmasında inek sütü küçük miktarlarda kullanılabilir.

8-10 ay: Yukarıdaki ürünlere ek olarak

Üzüm, kiraz, kavun-karpuz, incir, kivi, hurma, portakal, mandalina
Kereviz, karnabahar
İyi ezilmiş ev yemekleri (kıymalı ve sebzeli olabilir)
Bitkisel yağlar

10-12 ay: Yukarıdaki ürünlere ek olarak

Çilek, greyfurt,nar

12-24 ay: Yukarıdaki ürünlere ek olarak

Aile sofrasına oturup kendi deneyimlerine göre seçim
Ceviz, badem, fındık, fıstık, yaban mersini, susam
Kakao, tahin, zeytin, kaymak, yumurta beyazı

Bebeklerde Beslenme Nasıl Olmalıdır?

Biz Sizi Arayalım